Ruta zwyczajna

Rutowate

Ruta graveołens

Rutaceae


Występowanie

Ruta rośnie dziko w Europie Południowej, a u nas spotyka się ją czasem w ciepłych i niezbyt mokrych ogródkach przydomowych.

Wygląd zewnętrzny

Jest byliną lub półkrzewem. Osiąga wzrost do 90 cm. Łodygi i liście pokryte są białosinawym nalotem, stąd jej zielononiebieskawy wygląd. Liście dolne dwa lub do trzech razy pierzastosieczne, o odcinkach cienkich, owalnopodłużnych, na końcach zaokrąglonych, zaś górne liście odwrotnie jajowate. Liść oglądany pod światło jest podobny do liścia dziurawca, bo wygląda jakby pokłuty szpilką. Są to również zbiorniczki olejku. Kwiaty żółte, pięciokrotne, zebrane w baldachogrona o płatkach luźno osadzonych na dnie kwiatowym, a górą zwiniętych do środka.

Rutę rozmnaża się z nasion lub sadzonek.

Surowiec

Niezdrewniałe części pędów i liście zebrane w czasie kwitnienia. Cała roślina ma zapach balsamiczny i przenikliwy, a smak ostry, korzenny i gorzki. Surowiec zbiera się w czasie kwitnienia przy pogodzie słonecznej i w rękawicach, ponieważ zetknięcie się ze świeżym zielem powoduje silne podrażnienie skóry, jej zaczerwienienie, a nawet powstawanie wodnych pęcherzy.

W przypadku poparzenia rutą stosujemy okłady ze świeżych, roztartych kwiatków nagietka lub smarowanie maścią tranową albo też mazidłem wapiennym. Dzieci i osoby cierpiące na alergię muszą unikać zetknięcia się z tą rośliną.

Główne związki, ich właściwości i zastosowanie

Liść i ziele ruty zawiera furokumaryny, alkaloidy, olejek lotny, flawonoidy (m.in. rutynę do 2,2%) i inne związki.

Furokumaryny, a także alkaloidy i olejek lotny w postaci wyciągu alkoholowego, powodują silne działanie przeciwskurczowe i uspokajające, a rozszerzając obwodowe naczynia krwionośne, przewody żółciowe a zwłaszcza woreczek żółciowy, powodują łatwy przepływ żółci i spadek ciśnienia krwi, a w konsekwencji zmniejszają opory i poprawiają akcję serca oraz nerek.

Gorycz furokumaryn i innych związków powoduje także wydzielanie soku żołądkowego i poprawia trawienie.

Furokumaryny zwiększają też wrażliwość skóry na promienie nadfioletowe, powodując tym samym silną pigmentację skóry. Zbyt duże dawki wyciągu tego surowca działają ubocznie wywołując np. nadmierne krwawienie menstruacyjne, a u kobiet ciężarnych nawet poronienie.

Flawonoidy, a pośród nich rutyna, zmniejszają nadmierną łamliwość naczyń krwionośnych. Przetwory z liści ruty stosuje się przede wszystkim w skurczach dróg żółciowych i moczowych, w zaburzeniach krążenia obwodowego, przy zmianach miażdżycowych i kruchości drobnych na· czyń krwionośnych (zwłaszcza u osób starszych) a także w zaburzeniach menstruacyjnych i jako środek obniżający ciśnienie.

Składniki ruty słabo rozpuszczają się w wodzie i dlatego stosuje się przeważnie wyciągi alkoholowe ze świeżych liści biorąc 20-30 kropli z wodą 2-4 razy dziennie.

Przetwory tego surowca mogą być stosowane tylko pod kontrolą lekarza.

Ruta zwyczajna

Menu

Strona główna | Lista roślin leczniczych | Literatura | O autorach | Linki | Pomoc Techniczna

On-line

Praca dyplomowa 1999/2000