Pokrzywa zwyczajna

(wielka)

Pokrzywowe

Urtica dioica

Urticaceae


Występowanie

Przydroża, zarośla, nad rzekami, na żyznych i bogatych w azot gruntach jako pospolity chwast wyrastający do 2 m wysokości (odmiana pokrzywy, tzw. niska, krzaczasta i drobnolistna, o mniejszych wartościach leczniczych spotykana też jest w całej Polsce). Obie odmiany rozmnażają się bardzo szybko z nasion i za pomocą rozłogów.

Wygląd zewnętrzny

Roślina wieloletnia, cała pokryta parzącymi włoskami. Łodyga czterokanciasta, łykowata i wyniosła, przeważnie górą gęsto pokryta liśćmi i długimi wiechami drobniutkich, szarozielonkawych kwiatów. Liście owalnopodłużne i ostro zakończone, brzegiem ząbkowane.

Surowiec

Liście i korzenie zbierane od maja do września. Suszy się je (rozpostarte cienką warstwą) w cieniu i w przewiewie.

Główne związki, ich właściwości i zastosowanie

Surowiec pokrzywy zawiera wyjątkowo dużo soli mineralnych, a między innymi wapń, fosfor, magnez, żelazo, a także karotenoidy-flawonoidy, kwasy organiczne (kwas mrówkowy i askorbinowy), jak również witaminę B2 i K, prowitaminę A oraz garbniki. Korzenie zawierają ich więcej niż liście.

Dzięki obecności flawonoidów i niektórych kwasów wszystkie wyciągi wodne z liści pokrzywy działają wybitnie moczopędnie zwiększając wydalanie z organizmu chlorków i mocznika.

Ze względu na zwiększoną zawartość garbników w korzeniach ich przetwory działają silniej ściągająco, przeciwzapalnie i łagodnie przeciwbiegunkowo niż liście. Wyciągi z liści pokrzywy usprawniają także przemianę materii i działają przeciwgośćcowo.

Witamina K przyczynia się do zahamowania krwawień wewnętrznych. Duże ilości soli mineralnych oraz witamin w liściach uzupełniają w organizmie ich niedobór (zwłaszcza mikroelementów), pobudzają trzustkę do działania i wytwarzania określonych enzymów trzustkowych wzmagając ich aktywność.

Wyciągi tego surowca obniżają też nieznacznie poziom cukru we krwi i dla tej przyczyny uchodzą za lek przeciwcukrzycowy. Lek .pobudza również układ krwiotwórczy do zwiększonej produkcji hemoglobiny i krwinek.

Mając na uwadze bogactwo składników pokrzywy surowiec ten najczęściej stosuje się w postaci naparu jako lek moczopędny, w zapaleniu i nieżytach dróg moczowych, pomocniczo w kamicy nerkowej, pęcherzowej i skazie moczanowej. Z uwagi na ściągające i przeciwzapalne działanie składników tego surowca lek stosuje się w biegunkach, zaburzeniach trawiennych spowodowanych nieżytem jelit i w nieznacznych krwawieniach tego układu.

Surowiec ma również zastosowanie w zaburzeniach przemiany materii spowodowanych niedoborem niektórych mikroelementów, w początkach cukrzycy i w anemii. Napar sporządza się: 1,5 łyżki suszu liści pokrzywy rozdrabnia się mocno, najlepiej między palcami dwóch rąk nad rozłożonym papierem, bezpośrednio przed użyciem wsypuje do naczynia i zalewa szklanką wrzątku, miesza, natychmiast nakrywa i odstawia na 10 minut, cedzi i pije po l/2 szklanki 2-3 razy dziennie między posiłkami. (Każdorazowo przygotować świeży napar).



Strona 2

Pokrzywa zwyczajna

Menu

Strona główna | Lista roślin leczniczych | Literatura | O autorach | Linki | Pomoc Techniczna

On-line

Praca dyplomowa 1999/2000