Borówka czerwona

(brusznica)

Wrzosowate

Vaccinium vitis idaea

Ericaceae

Występowanie

Widne lasy szpilkowe, wrzosowiska i torfowiska - raczej suche. Unika wapieni.

Wygląd zewnętrzny

Niska, leśna krzewinka, zdrewniała, podobna do jagody czarnej, lecz liście odwrotnie jajowate, ciemnozielone, skórzaste, błyszczące, trwałe i zawsze zielone, a brzegiem trochę podwinięte. Kwiaty dzwonkowate, zrosłopłatkowe, białawe lub różowe.

Surowiec

Owoce (jagody), liście, a czasem także korzenie

Główne związki, ich właściwości i zastosowanie

Owoce czerwone, kuliste jak jagody czernicy, cierpkie, gorzkawe i słodkawo-kwaśne. Nadają się do spożycia. Sok z zielonych jagód, zmieszany z wodą, jest doskonałym napojem odświeżającym. Liście i korzeń brusznicy zawierają olejki eteryczne, kwasy palmitowe i inne aktywne substancje, odgrywające ważną rolę przy takich schorzeniach jak: grysik, kamienie nerek i pęcherza, a także moczenie nocne. Napar, względnie odwar, liści brzusznicy z dodatkiem miodu działa także uśmierzająco przy gorączce, grypie, a nawet reumatyzmie. Działa także wykrztuśnie.

Owoców brusznicy można używać do wyrobu wina. Zmielone i zmieszane pół na pół z cukrem dają dobry kompot.

W. Walewski w Towaroznastwie zielarskim zwraca uwagę na arbutynę (4% glikozyd fenolowy), stanowiącą składnik liści brusznicy i mącznicy (Uvae ursi), która ma działanie odkażające drogi moczowe i pośrednio bierze udział w wydalaniu z organizmu - wraz z moczem - jonów sodu i chlorku. Liście brusznicy - dla swych antyseptycznych, moczopędnych i ściągających właściwości - stosuje się przy schorzeniach nerek, pęcherza, a także w stanach zapalnych dróg moczowych, biegunce i krwawieniach przewodu pokarmowego. Wchodzą w skład mieszanki Urosan.